Struny i naciągi

Doborowi naciągu tenisowego poświęca się z reguły znacząco mniej, jeśli w ogóle, uwagi niż ma to miejsce w przypadku rakiety, niesłusznie. Określany jako dusza rakiety odpowiednio dobrany może uwypuklić jej mocne strony jak i spotęgować atuty w grze jej użytkownika.

 

Ze względu na mnogość materiałów z jakich produkuje się naciągi, których z resztą ciągle przybywa najpowszechniejszym kryterium podziału strun jest ich konstrukcja.

Naciągi jednolite tzw. monofilamenty to struny składające się z jednego jednolitego włókna najczęściej pokrytego cienką warstwą ochronną zmniejszającą tarcie. Taka budowa ma na celu otrzymanie jak największej wytrzymałości mechanicznej oraz kontroli. Najczęściej monofilamenty wykonane są z poliestrów lub poliestrów z dodatkami (co-poliestry) i to właśnie ten rodzaj strun cieszy się największym powodzeniem wśród graczy tak zawodowych (ponad ¾ cyklu ATP i WTA w tym Rafael Nadal) jak i rekreacyjnych, głównie za sprawą możliwości nadawania największych rotacji.

Ograniczeniami tego typu strun jest szybsza strata napięcia oraz wysoka sztywność. Producenci naciągów próbują walczyć z tymi atrybutami stosując określone dodatki do poliestrów (np. poliolefiny) oraz testując inne materiały do ich produkcji jak Zyex czy poliamidy.

 

Naciągi wielowłókniste tzw. multifilamenty to struny składające się licznych włókien, których kształt, wielkość, ułożenie etc. jest różne w zależności od producenta jak również samego modelu naciągu. Multifilamenty najczęściej zbudowane są włókien nylonowych lub poliamidowych. Konstrukcję wielowłóknistą cechuje większa dynamika oraz niższa sztywność, a co za tym idzie większy komfort.

Słabymi stronami tego typu konstrukcji jest przede wszystkim mniejsza odporność mechaniczna,
a więc szybsze przecieranie się i pękanie strun oraz mniejsza „dostępność” rotacji. Podobnie jak
w przypadku monofilamentów producenci starają się zwiększyć wytrzymałość takich strun testując do ich konstrukcji inne materiały w tym typowe dla monofilamentów poliestry jak również dodatkowe warstwy ochronne bądź lubrykanty zmniejszające tarcie.

Specyficznym rodzajem naciągów wielowłóknistych są tzw. syntetyki (ang. synthetic gut), zwrot ten nie odnosi się jednak do pochodzenia materiałów (wszystkie naciągi wielowłókniste za wyjątkiem naciągów naturalnych z jelit są wykonane z syntetycznych komponentów), a do specyficznej konstrukcji w postaci pojedynczego grubego rdzenia, najczęściej poliamidowego, otoczonego cieńszymi włóknami.

Wspomniane naciągi naturalne to naciągi wielowłókniste wykonane z fragmentów jelit (obecnie najczęściej krowich), co przekłada się na ich wyższą cenę. Struny naturalne cechuje duża dynamika oraz komfort, są one jednak wrażliwe na warunki atmosferyczne, szczególnie wilgoć.

 

 

 

Monofilamenty

Multifilamenty

Rotacja

+

-

Wytrzymałość

+

-

Komfort

-

+

Dynamika

-

+

Trzymanie napięcia

-

+

 

Naciągi tenisowe najczęściej dostępne są w różnych średnicach, co pozwala na ich lepsze dopasowanie do oczekiwań użytkownika. Przyjmuje się iż ta sama struna wciągnięta z tą samą siłą ale o mniejszej średnicy będzie charakteryzowała się większą dynamiką, komfortem, rotacją, będzie jednak mniej wytrzymała oraz szybciej traciła swoje właściwości w tym napięcie z jaką została wciągnięta.

Dla rakiet o przeplotach zamkniętych (18 pionach) zaleca się stosowanie strun o mniejszej średnicy aby zwiększyć komfort, dynamikę oraz dostęp do rotacji. W przypadku przeplotów otwartych
(16 pionów) nie ma konieczności używania naciągów o większej średnicy pod warunkiem iż nie ma problemu z ich wytrzymałością. Najpopularniejszą grubością struny często polecaną początek jest średnica 1,25mm.

 

Średnica struny

Komfort

Rotacja

Dynamika

Wytrzymałość

Większa

-

-

-

+

Mniejsza

+

+

+

-

 

 

Hybrydy

Czasem żaden typ strun niezależnie czy to w większej czy mniejszej średnicy, wciągnięte mocniej lub słabiej samodzielnie nie spełnia pokładanych weń oczekiwań. W takich przypadkach rozwiązaniem może się okazać hybryda czyli użycie jednego typu strun jako pionów, a innego jako poziomów
w rakiecie. Takie skrzyżowanie naciągu naturalnego z monofilamentowym poliestrem jest rozwiązaniem dość popularnym wśród zawodników stosujących hybrydy w cyklu rozgrywkowym ATP jak i WTA.

Hybrydy można podzielić na te w których jako strun pionowych używa się miękkich multifilamentów (w przypadków tenisa zawodowego często naciągów naturalnych) oraz tych gdzie strunami pionowymi są monofilamenty poliestrowe.

 

Hybrydy w których strunami pionowymi są naciągi wielowłókniste nastawione są na dynamikę, komfort oraz czucie, ich słabą stroną jest jednak wytrzymałość, dlatego w takich kombinacjach często stosowane multifilamentowe piony mają nieco większą średnicę niż struny poziome. W cyklu zawodowym hybrydą w której pionami są naciągi naturalne stosują takie legendy dyscypliny jak m.in. Roger Federer, Novak Djokovic, Serena i Venus Williams, Bob i Mike Bryan.

 

Hybrydy gdzie pionami są naciągi monofilamentowe przede wszystkim stawiają na wytrzymałość oraz kontrolę, ponieważ z natury są to struny wytrzymalsze są one najczęściej tej samej grubości co struny poziome. Takich hybryd (ponownie gdzie multifilamentem jest naciąg naturalny) używają m.in. Andy Murray, Ernests Gulbis czy polscy zawodnicy jak Agnieszka Radwańska, Marcin Matkowski czy Mariusz Fyrstenberg.

 

Sztywność naciągów

Zanim sięgnie się po hybrydy należy pamiętać, że struny nawet o tej samej konstrukcji potrafią drastycznie się różnić. Dość powiedzieć iż obecnie dostępne na rynku dwa najbardziej skrajne monofilamentowe poliestry o tej samej średnicy charakteryzuje niemal dwukrotna różnica
w sztywności.

Sztywność wzrasta wraz ze wzrostem średnicy, dlatego jeśli dana struna odpowiada użytkownikowi ale poszukuje on czegoś nieco bardziej komfortowego, pierwszym krokiem jaki powinien wykonać zainteresowany to przetestowanie tej samej struny w mniejszej średnicy.

Najsztywniejszymi naciągami, a jednocześnie najbardziej wytrzymałymi są niezależnie od konstrukcji struny wykonane z aramidów (np. Kevlaru) oraz Vectranu. Są one jednak tak sztywne iż są odradzane większości użytkownikom rekreacyjnym, którzy mogą odnaleźć wystarczającą wytrzymałość
w monofilamentowych poliestrów.

Najbardziej komfortowymi, a co za tym idzie tymi o najniższej sztywności są naciągi naturalne, nawet najcieńsze multifilamenty syntetyczne nie osiągają tak niskiej wartości tego parametru. Ze względu jednak na cenę strun naturalnych gracze rekreacyjni korzystają z bardziej ekonomicznych multifilamentów syntetycznych.

 

Konstrukcja

Materiał

Aramidy

Nylon

Poliamidy

Poliestry

Poliolefiny

Vectran

Zyex

Monofilamenty

+++++

++

++

+++

++

+++++

++

Multifilamenty

++++

+

+

++

+

++++

+

 

Dobór strun dla dzieci…

W przypadku małych podopiecznych priorytetem jest ochrona ich zdrowia, aby umożliwić im bezkontuzyjną zabawę zaleca się stosowanie strun miękkich o jak największym stopniu wytłumienia tj. multifilamentów, naciągi poliestrowe są szczególnie odradzane.

 

Dobór strun dla dorosłych

Początkującym zaleca się używanie strun o średnicach nie większych niż 1,20mm w przypadku monofilamentów oraz 1,25mm w przypadku multifilamentów. Sugerowane jest również, szczególnie w tym pierwszym przypadku rozpoczęcie przygody od strun o niższej sztywności. Na etapie nauki wytrzymałość wyżej wymienionych nie będzie stanowić ograniczenia.

 

Zdobyte doświadczenie pozwala na świadome podjęcie decyzji w kwestii wyboru naciągu. Powinna ona uwzględniać przede wszystkim technikę uderzeń oraz oczekiwania względem samej struny ale również do pewnego stopnia charakterystykę używanej rakiety.

 

Dobór średnicy używanych strun w kontekście rakiety wiąże się przede wszystkim z jej przeplotem. Wraz z gęstością układu strun rośnie ich wytrzymałość oraz kontrola, spada jednak dostęp do rotacji, dynamika jak i komfort. Dlatego generalnie do przeplotów zamkniętych (18 pionów) zaleca się używanie strun o mniejszej średnicy, z kolei im rzadszy rozkład strun tym większe uzasadnienie dla stosowania średnic większych. Dla ekstremalnie otwartych przeplotów (16x15) dedykowane są struny o niecodziennie dużych średnicach (>1,35mm) jednakże nie są one zalecane w przypadku braku problemów z wytrzymałością strun o mniejszej grubości.

 

Aby prawidłowo wytypować rodzaj oraz średnicę strun współgrających z umiejętnościami oraz oczekiwaniami użytkownika należy określić priorytetowe cechy, jakimi ma się charakteryzować naciąg.

 

Priorytet: rotacja

Największą łatwość nadawania rotacji oferują monofilamenty, szczególnie te wykonane
z poliestrów
. Ponadto cechę tę potęguje dobór mniejszych średnic oraz naciągów o przekątnym przekroju oraz szorstkiej powierzchni. Te ostatnie zmniejszają jednak wytrzymałość naciągu w wyniku potęgowania tarcia między poszczególnymi strunami w rakiecie.

 

Priorytet: dynamika

Dynamika odejścia piłki od strun rośnie wraz elastycznością naciągu. Zwiększenie tego parametru uzyskuje się zatem poprzez wybór naciągów wielowłóknistych, szczególnie tych wykonanych z jelit, nylonu lub poliamidów. Ponadto dynamikę można zwiększyć stosując struny o mniejszej średnicy jak również wciągając je z mniejszą siłą.


Priorytet: komfort

Parametr tożsamy z elastycznością naciągu, a co za tym idzie jego zdolnością do absorpcji drgań. Największy komfort charakteryzuje więc struny wielowłókniste wykonane z jelit, nylonu, poliolefin etc. szczególnie z dodatkiem pochłaniającego drgania poliuretanu. Tak jak w przypadku dynamiki stosując struny o mniejszej średnicy jak również wciągając je z mniejszą siłą można dodatkowo poprawić ten parametr.

 

Priorytet: wytrzymałość

Cecha charakterystyczna dla naciągów o konstrukcji monofilamentowej. Największą wytrzymałość mechaniczną posiadają struny Kevlarowe oraz Vectranowe o takiej konstrukcji, jednakże z powodu ich ekstremalnie wysokiej sztywności zaleca się stosowanie alternatywy w postaci poliestrów
o jednolitej konstrukcji. Dodatkowo wytrzymałość rośnie wraz ze średnicą strun oraz mniejszą siłą naciągnięcia.

 

 

Konstrukcja

Materiał

Średnica

Siła naciągnięcia

Rotacja

Monofilament

Poliestry

Mniejsza

Nie dotyczy

Dynamika

Multifilament

Jelito, Nylon, Poliamidy

Mniejsza

Mniejsza

Komfort

Multifilament

Jelito, Nylon, Poliolefiny, Zyex, Poliuretan

Mniejsza

Mniejsza

Wytrzymałość

Monofilament

Kevlar, Vectran, Poliestry

Większa

Mniejsza

 

 

 

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel